De Club

Een muzikale verstrooiing van Eve Merriam

Gebaseerd op authentieke teksten en muziek uit de periode 1895-1905

Hieronder het complete programma-boek (klikken voor vergroting)

Jacques Klöters op Facebook over “De Club” 30-102018
Tekst : ©Jacques Klöters

Ik moest vanmorgen denken aan de musical De Club die ik eind 1977 in New York zag. Ik was diep onder de indruk. Een klein zaaltje, doorsneden door een lang plankier, ingericht als herenclub van rond 1900. 
Vijf deftige mannen in rokkostuum die de hele avond in one liners over vrouwen en vreemd gaan spraken – “A woman is only a woman, but a good cigar is a smoke” -slechte moppen uit die tijd vertelden over echtgenotes, maîtresses en schoonmoeders en ook hooggestemde liederen zongen over de eeuwige liefde en de ideale vrouw die door een van hen aan een piano begeleid werden. 
Het bijzondere was dat die mannen gespeeld werden door vrouwen. Hele goeie actrices waren het. Er was ook dienstpersoneel, een ouwelijk balletdanseresje dat de hele avond op spitzen pirouettes om de heren draaide en een zwart piccolootje dat zich uitsluitend en buitengewoon virtuoos tappend voortbewoog.

Eve Merriam had het bedacht, was door duizenden oude liederen en moppenblaadjes heen gegaan en zo was de musical eigenlijk een collage van verwerpelijke gedachten over de vrouw geworden. Een ontmaskering eigenlijk van het gedachtegoed van die keurige mannen op het toneel. De kracht zat in de geestelijke en lichamelijke luiheid van die rijke mannen en daartegenover het fysiek harde werken van het naar hun pijpen dansende dienstpersoneel van de club.

Een jaar later sprak ik de producent Rene Solleveld die in het Holland Festival een Nederlandse bewerking van de musical wilde brengen. Hij had Hugo Heinen gevraagd als vertaler, maar er zou ook hier gebruik moeten worden gemaakt van authentieke Nederlandse foute grappen uit 1900 en van liedjes uit die tijd. Ik werkte op het Theaterinstituut, had duizenden liedjes in de kast liggen, moppenboeken en ander materiaal dus ik was de aangewezen kandidaat om Hugo Heinen te helpen en met hem dat materiaal door te nemen.

Dat werd een gezellige tijd. Ik bestookte Hugo met teksten die nu niet meer kunnen, hij plukte links en rechts coupletjes, regels en grapjes en vertaalde en zo kwam de tekst tot stand.

Solleveld engageerde een aantal topactrices. Annet Nieuwenhuyzen speelde Allard Tadema, Jenny Arean heette Robbert Dutilh – zong je niet Vesti la giubba? – . de te jong overleden actrice Els van Rooden was Dirk van Kempe en de liederlijke Hendrik Steyn werd gespeeld door Adele Bloemendaal. De vijfde man was Marjes Benoist aan de piano. Tot zover een topcast. Maar ik vond dat Solleveld zich vergiste toen hij Sylvia Albertsen Jes Vriens aannam als dansend dienstpersoneel want ze waren helemaal geen dansers maar hadden wat stapjes geleerd voor de show en zo miste de show die best goed was en nog een heel seizoen gespeeld heeft, toch de dynamiek van het Amerikaanse voorbeeld.

Volgens mij is deze musical niet verouderd en zou hij nog zo opnieuw gespeeld kunnen worden. Het niveau van zang en dans is alleen maar gestegen sinds die tijd, dus aan wie de eer?

 

Plaatpresentatie musical “De Club” in de Industriële Club te Amsterdam, 18 september 1979 :

© Hans van Dijk / Nationaal archief

Knipselkrant : 

© Weekblad prive Karel Helmers